Emeryci żyjący w innym kraju, niż w którym pobierają emeryturę

Emeryci, zamieszkali w innym państwie, niż w którym pobierają emeryturę, posiadają prawo do czerpania kompletnej opieki zdrowotnej w kraju zamieszkania na koszt instytucji powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego kraju, w którym pobierają emeryturę. Łącznikiem dla pokrycia kosztów opieki zdrowotnej posiłkowo stanie się instytucja powszechnego  zabezpieczenia zdrowotnego w kraju zamieszkania (jeżeli jest ich więcej, możliwy jest swobodny wybór). Warunkiem jest, że emeryt nie śmie pobierać zarazem z emeryturą za granicy też emeryturę w kraju zamieszkania. Potem ulegał by przepisom prawnym kraju zamieszkania i tu został ubezpieczony.

Przykład A: Emeryt, który żył i pracował całe życie na terytorium Polski postanowi zamieszkać w Republice Czeskiej. Jednak i nadal będzie podlegał polskim przepisom prawnym i zostanie ubezpieczony w Polsce. Na terytorium RCZ przysługuje mu prawo do kompletnej opieki zdrowotnej jako wszyscy ubezpieczeni czescy tylko z tą różnicą, że koszty opieki zdrowotnej poniesie polski system powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, konkretnie Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ). Jako pomocnik zostanie, przy pośredniczeniu zapłaty między NFZ i czeskim lekarzem, emerytem wybrana czeska ubezpieczalnia zdrowotna, u której należy zarejestrować się. W czasie wizyty Polski czy któregokolwiek innego kraju UE lub EEA (Norwegria, Lichtenstein, Islandia) przysługuje emerytowi niezbędna opieka zdrowotna.

Aby swoje roszczenie za kompletną opiekę zdrowotną w RCZ mógł rościć, musi najpierw u swojej kompetentnej instytucji, tj. do NFZ podać wniosek o wydanie formularza E121, którym później okaże się przy rejestracji u czeskiej ubezpieczalni zdrowotnej.

Przykład B: Emeryt w swoim dotychczasowym życiu pracował w  Polsce i w Republice Czeskiej. Otrzymuje więc emeryturę czeską i polską. Żyje w Polsce i tu jest ubezpieczony zdrowotnie. Zdecyduje się przeprowadzić a żyć w RCZ. Pobiera więc emeryturę z obu krajów, o jego przynależności do przepisów prawnych i do ubezpieczenia zdrowotnego będzie podejmować decyzję miejsce zamieszkania a tą będzie RCZ. Zostanie więc czeskim ubezpieczonym.